Tydzień przeciwdziałania przemocy rówieśniczej

Przemoc rówieśnicza nie zawsze pozostawia widoczne ślady. Może wydarzyć się na szkolnym korytarzu, w grupie znajomych albo w internecie. Dlatego podczas Tygodnia przeciwdziałania przemocy rówieśniczej rozmawiamy o tym, jak ją rozpoznać, zatrzymać i bezpiecznie zgłosić. Ministerstwo Edukacji Narodowej zaplanowało tegoroczną ogólnopolską inicjatywę na 28 września – 2 października 2026 r. Jej celem jest budowanie relacji opartych na szacunku, zaufaniu i empatii.

W naszej szkole w Mstowie przeprowadzamy warsztaty i pogadanki w klasach poświęcone przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej. Przygotowano także gazetkę tematyczną. Te działania przypominają, że bezpieczeństwo każdego ucznia zależy również od reakcji świadków i od gotowości dorosłych do udzielenia pomocy.

Jakie formy może przybrać przemoc
Fizyczna – bicie, popychanie, szarpanie, niszczenie lub zabieranie rzeczy.

Słowna i psychiczna – wyzwiska, groźby, ośmieszanie, upokarzanie i zastraszanie.

Relacyjna – celowe izolowanie, wykluczanie z grupy, rozsiewanie plotek i nastawianie innych przeciwko komuś.

Cyfrowa – obraźliwe wiadomości i komentarze, publikowanie kompromitujących treści, podszywanie się pod kogoś lub udostępnianie zdjęć bez zgody.

Czasem krzywdzące zachowania są nazywane „żartem”. Jeżeli ktoś cierpi, boi się przyjść do szkoły albo jest stale wykluczany, trzeba potraktować sytuację poważnie. Nikt nie musi sam rozstrzygać, czy dane zachowanie spełnia formalną definicję przemocy, aby poprosić o pomoc.

Gdzie zgłosić przemoc
Uczeń może powiedzieć o tym wychowawcy, pedagogowi lub psychologowi szkolnemu, innemu zaufanemu nauczycielowi, dyrektorowi albo rodzicowi czy opiekunowi. Zgłoszenia może dokonać również świadek. Warto opisać, co się stało, kiedy i gdzie, oraz kto może pomóc ustalić przebieg zdarzenia. Dorosły powinien wysłuchać dziecka, zadbać o jego bezpieczeństwo i uruchomić odpowiednie działania szkoły.

Pomoc poza szkołą: 116 111 – telefon zaufania dla dzieci i młodzieży; 800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka, także czat na czat.brpd.gov.pl. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy dzwonić pod numer 112.

Jak reagować na hejt

Nie odpowiadaj obelgą na obelgę i nie rozpowszechniaj krzywdzących treści. Zachowaj dowody, na przykład zrzuty ekranu z datą i nazwą profilu. Zgłoś wpis administratorowi serwisu, zablokuj konto sprawcy i porozmawiaj z zaufaną osobą dorosłą. Jeśli widzisz hejt wymierzony w kogoś innego, nie udostępniaj go i nie dołączaj do komentarzy; okaż wsparcie osobie pokrzywdzonej oraz powiadom dorosłych. Poważne groźby wymagają pilnej reakcji, a w razie zagrożenia także kontaktu z policją.

Odpowiedzialność leży po stronie sprawcy

Chcemy powiedzieć to wyraźnie: winy za przemoc nie ponosi osoba, która jej doświadcza. Nie należy jej zawstydzać, obwiniać ani wymagać, by sama poradziła sobie z agresją. To krzywdzące zachowanie sprawcy trzeba jednoznacznie nazwać, zatrzymać i poddać odpowiedniej reakcji. Sprzeciw wobec czynu nie oznacza publicznego upokarzania dziecka, które się go dopuściło: dorosłym zależy również na tym, by zrozumiało konsekwencje i zmieniło postępowanie. Osoba pokrzywdzona potrzebuje bezpieczeństwa, wysłuchania i realnego wsparcia.

Jeśli dzieje się coś niepokojącego, powiedz o tym. Reakcja może przerwać przemoc.

Materiały: Ministerstwo Edukacji Narodowej, „Tydzień o Przeciwdziałaniu Przemocy Rówieśniczej 2026” oraz materiały dla szkół podstawowych; Rzecznik Praw Dziecka, informacje o telefonie 800 12 12 12; portal gov.pl, informacje o numerze 116 111.